نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
ابوالقاسم عربیون دانشیار، گروه کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
حامد فارسی دانشجوی دکتری کارآفرینی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
امیر الحاجی مدیرعامل، صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی اسنواونچرز)، اصفهان، ایران.
چکیده
در سال‌های اخیر، سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) به‌عنوان ابزاری راهبردی برای نوآوری و توسعه در شرکت‌های بزرگ، به‌ویژه در کشورهای درحالتوسعه، مورد توجه قرار گرفته است. با‌این‌حال، بخش عمده ادبیات موجود در این حوزه معطوف به کشورهای توسعه‌یافته است و چگونگی عملکرد مؤثر CVC در بسترهای نهادی پیچیده و ناکامل کمتر بررسی شده است. این پژوهش با تکیه بر چهارچوب «گونه‌های متنوع نظام‌های نهادی» (Fainshmidt & et al., 2016) و با تمرکز بر پنج بُعد نهادی ـ نقش دولت، بازارهای مالی، سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی و حاکمیت شرکتی ـ به تحلیل تجربه اسنواونچرز، بازوی سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی گروه صنعتی انتخاب در ایران، می‌پردازد و می‌کوشد الگوی کارآمد توسعه CVC در بستر نهادی ایران را بازطراحی کند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران کلیدی گردآوری و با تحلیل مضمون پردازش گردید. یافته‌ها سه سازوکار به‌هم‌پیوسته را برجسته می‌کند: 1) هم‌راستایی راهبردی با زنجیره ارزش شرکت مادر، 2) انطباق عملیاتی از طریق بومی‌سازی فرایندها و معیارهای ارزیابی، 3) تعامل نهادی هدفمند با نهادهای حاکمیتی و شبکه‌های محلی. جمع‌بندی نشان می‌دهد بازطراحی CVC در ایران و اقتصادهای مشابه، نه بازتولید فرم‌های نهادی کشورهای توسعه‌یافته بلکه طراحیِ کارکردهایی است که به‌صورت هم‌افزا خلأهای نهادی را جبران کرده و امکان‌پذیری و اثربخشی سرمایه‌گذاری جسورانه شرکتی را افزایش می‌دهند. این مطالعه با ارائه یک مدل توسعه‌ای زمینه‌مند برای ایران، به ادبیات CVC در کشورهای درحالتوسعه افزوده و در پایان، پیشنهادهای عملی برای مدیران و سیاست‌گذاران ارائه می‌کند.
.
